Stichting GoTogo Ontwikkelingssamenwerking Afrika Togo

'Een kleinschalige en doelmatige vorm van ontwikkelingssamenwerking!'
 

Nieuws 2004/03, Gezinshereniging van Amavi...

De stichting GoTogo is in het leven geroepen om de onafhankelijkheid van de lokale bevolking van Togo te verbeteren. Zo kunnen mensen op basis van samenwerking eigen initiatieven starten om zichzelf te redden. GoTogo helpt hen op weg.

Tot onze vreugde kunnen wij u vertellen dat GoTogo een sterke basis heeft gekregen in de Togolese samenleving. De steun van de overheid en de bevolking is van groot belang voor projecten die een structurele en integrale ontwikkeling op gang moeten brengen. Juist de werkwijze van GoTogo heeft de Togolezen enthousiast gemaakt. Het besef dat voor GoTogo de onafhankelijkheid en structurele ontwikkeling van Togo een basisprincipe is, heeft een bijzondere samenwerking op gang gebracht. Deze zorgt ervoor dat Togolezen kennis en vaardigheden verwerven om zelf initiatieven te starten. Dit alles betekent dat de doelstelling van GoTogo op een natuurlijke manier is ingebed in ieder project.

Het centrum in Saïboudé

Het gaat goed in Saïboudé. Ondanks alle overstromingen, de overvloedige regen en de daardoor veroorzaakte vertragingen in de bouw zijn we toch flink opgeschoten. Het is wat lastig tussen al die tropische buien doorwerken, maar het heeft ook iets lachwekkends. Iedereen in de startblokken, nog een keer naar boven kijken, allemaal op pad, we zijn een half uur aan het werk en dan begint het weer verschrikkelijk hard te gieten. Gelukkig heb ik dan heel veel ‘weermannen’ om me heen en meestal komen ze met een gelijkluidende mening. Als ze menen dat het een korte bui is (minder dan twee uur), blijven we wachten, anders wordt de zaak weer afgeblazen tot er een droge dag aanbreekt. Het ontbreken van een brug zorgt ervoor dat we bij iedere activiteit eruit zien als een groep survivaltoeristen, die ergens in de bush door het water ploeteren om bij het bouwterrein te komen. We zorgen ervoor dat we niet met cement hoeven te werken, regen maakt cement binnen de kortste keren onbruikbaar.

De watertoren is voorzien van een grote tank, die water gaat leveren aan het huisje, het productiecentrum en de toekomstige kleuterschool. Er is rekening gehouden met uitbreiding van het centrum in de komende jaren. De eerste waterleidingen zijn gelegd en de tappunten zijn gemaakt. Er is een pomp aangebracht, zodat we regelmatig de tank kunnen vullen. Het huisje is voorzien van wc’s en er is een opslagruimte gemaakt voor de energievoorziening. Hier is ook ruimte voor het opslaan van voedsel, het doen van de was en een schuilplaats voor de bewaker tijdens regenbuien en tyfonen.

Het productiecentrum heeft zijn dubbele dak en is gestuukt. De ramen, het muskietengaas en roosters moeten nog worden geplaatst. Daarna zullen de tegels worden gelegd en worden de koelcel en de zonnepanelen geïnstalleerd. De vruchtensappen worden gekoeld en opgeslagen tot zij worden gedistribueerd. Het productiecentrum zal begin 2005 in bedrijf worden genomen.

We zijn begonnen met de voorbereidingen voor de bouw van de brug die zo belangrijk is voor de bevolking en voor onze projecten. De metingen zijn verricht en de tekeningen gemaakt. De bevolking heeft een schriftelijke toezegging gedaan dat zij vrijwillig zal meewerken aan de bouw. Het wordt eigenlijk een dubbel waterstaatkundig project. Eerst wordt een stevig fundament gelegd, daarop een kanaal met een lengte van negen meter, met oeverbescherming en daarop een brug met een breedte van 4 meter en 18 meter lengte. Het kanaal is nodig om te voorkomen dat overstromingen de brug gaan bedreigen. Er is bij het ontwerp rekening gehouden met een nog grotere wateroverlast tijdens het regenseizoen dan tijdens de laatste overstromingen.

Er is op aanwijzingen van een ingenieur door de lasser in Bassar een mal gemaakt voor de buizen van het kanaal. De eerste buizen zijn gegoten als test en er zijn wat aanpassingen gemaakt door de ingenieur, zodat de buizen precies op maat zijn en naadloos op elkaar aan zullen sluiten. De brug is berekend op een belasting van 40 ton. Met de daadwerkelijke bouw zal moeten worden gewacht tot het water op de plaats van de brug is weggezakt.

Tegelijkertijd zal het eerste klasje van de kleuterschool worden gebouwd. Dit is goed mogelijk, omdat slechts een deel van het werk aan de brug bestaat uit metselwerk. Het grootste deel zal worden gedaan door de bevolking. Verder moet het beton regelmatig harden, voordat er verder gewerkt kan worden. Dit betekent dat in de tussentijd gemakkelijk aan de kleuterschool kan worden gewerkt.

De molen in Folo

Folo ligt op ongeveer 50 km afstand van Saïboudé. De maïsmolen die GoTogo daar heeft geplaatst draait op volle toeren en maakt al een kleine winst. Dat is bijzonder, omdat er in dit geval twee molenaars in dienst zijn. Een is de hoofdmolenaar die de molenaar van Folo opleidt, het onderhoud en de financiën in de gaten houdt en verantwoording aflegt aan de directie van GoTogo. Hierdoor heeft GoTogo meer personeelskosten. Ook de hoofdmolenaar is nog in opleiding als het gaat om boekhouding en controle. Dit is van belang, omdat GoTogo in de toekomst nog vier dorpen wil voorzien van molens. De hoofdmolenaar zal uiteindelijk in staat moeten zijn de gehele verantwoordelijkheid voor dit project op zich te nemen.

Het depot in Tindjassé

Tindjassé ligt op ongeveer 10 km afstand van Saïboudé en is hoofddorp van het kanton. Door het ontbreken van infrastructuur is er bijna niets te koop en wat verkrijgbaar is, is onbetaalbaar voor de bevolking. Vooral het aanbieden van het schoolmateriaal, gereedschap, speelgoed, de kleding en stoffen, de stretchers en schoonmaakmiddelen tegen kostprijs hebben de levensstandaard van een deel van de bevolking verbeterd.

De depothoudster Amavi die een jaar geleden nog geen Frans kon spreken, lezen of schrijven en niet kon rekenen, heeft de basis van deze vaardigheden geleerd en beheert het depot nu grotendeels zelf. De medicijnen en verbandmiddelen worden verspreid via de eerste hulppost van Tindjassé. Het gezondheidscomité van het kanton heeft een bijeenkomst gehouden, waarin Pauline Versteegh, GoTogo en Serafim werden bedankt voor de inzet t.b.v. de gezondheid van de bevolking.

Gezinshereniging van Amavi en Dieudonné

Zeseneenhalf jaar geleden kreeg Amavi een zoontje. Het trieste van het verhaal is dat de zwangerschap het gevolg was van een verkrachting. De man is gevlucht naar de stad en ontkent de verkrachting. Amavi was blij met haar kind en noemde het Dieudonné: door God gegeven. In 2002 kreeg zij opnieuw bezoek van haar verkrachter, die haar meedeelde dat hij zijn zoon zou komen opeisen zodra hij kon. In Togo mag een man zijn kind opeisen mits hij de jaren dat de vrouw voor het kind heeft gezorgd financieel vergoedt. Amavi schrok zich rot en besloot haar kind te verbergen. Zij is een statenloze vluchteling en zou geen been hebben om op te staan als zij naar de rechter zou stappen. Dieudonné was immers de zoon van een Togolees. Zij zou een verzoek kunnen doen om Togolees te worden, maar wist niet hoe zij dat zou moeten aanpakken.

Op een ochtend kwam onze manager Urbain naar mij toe met de vraag of wij op weg naar de hoofdstad Lomé Amavi, haar zus en haar kind konden meenemen. Op een of andere manier had ik in de gaten dat dit niet ging om een normale lift naar de stad en vroeg aan Urbain wat er aan de hand was. Het verhaal kwam er hortend en stotend uit: Amavi wilde haar kind bij haar moeder verbergen in een bergdorp ten noorden van Lomé. Ze had geen geld voor de reis, maar zat in doodsangst voor haar kind.

De reis was verschrikkelijk, Dieudonné had niets in de gaten, was een en al gezelligheid. Alleen de vier volwassenen waren misselijk van ellende. Onderweg heb ik een paar sandaaltjes en een bal gekocht en gaf ze aan Amavi. Ik vroeg ze te geven aan Dieudonné als cadeau van haarzelf als blijvende band, zodat hij altijd zou weten dat zijn moeder hem weer zou komen halen. We hebben ze op 10 km van het dorp een stevige maaltijd gegeven, waarna ze lopend op weg zijn gegaan. Piekerend zijn Urbain en ik doorgereisd. Na veel denken en discussiëren ontdekten we dat er één manier was Amavi legaal Togolees te laten worden, het recht van moederschap te geven en de biologische vader buiten spel te zetten: een baan bij GoTogo. Maar welke baan? Ze kon niet lezen, schrijven of rekenen en wij waren nog zo in de opbouwfase.

Ineens kreeg ik een ingeving: als ik Amavi nou eens twee keer per week les zou laten volgen met als doel haar in de toekomst depothoudster te maken? Urbain begon te stralen en liet met zijn kenmerkende lach en de kreet Oh Madam, merken dat dit de oplossing was. Nooit zou een rechter beslissen Dieudonné weg te halen bij iemand die werkt voor een Europese organisatie. Want volgens de overheid zou die meer zekerheid en bescherming kunnen bieden dan een man die zijn kind wel eens zou kunnen gaan gebruiken voor kinderarbeid.

Zo gezegd, zo gedaan. Afgelopen juni gingen Urbain en ik weer naar Lomé, in de auto een stralende Amavi. Na twee jaar zou ze niet alleen haar kind terug zien, maar hem ook mee terug kunnen nemen naar haar nieuwe huisje naast het depot. Het was zo mooi om te zien hoe zij zich tijdens de tussenstop helemaal liet aankleden door de vrouw van Urbain, naar de kapper ging en zich van alle kanten opmaakte.

We hebben Amavi aan de rand van het dorp afgezet, zodat het weerzien in alle rust kon plaatsvinden. Ik had het ook niet aangekund. Ik was al zo gelukkig dat het gelukt was en kon mijn tranen niet bedwingen toen ik zag hoe een dolgelukkige moeder haar bagage pakte en op pad ging. Dieudonné woont nu samen met Amavi in het huisje en gaat naar school. Hij heeft samen met zijn moeder voor het eerst een kleurplaat gekleurd met echte kleurpotloden, die hij bij thuiskomst van GoTogo kreeg. Als je naar zo’n tafereeltje kijkt, denk je bij jezelf hoe simpel het soms kan zijn een helpende hand te bieden en hoe fijn dat wel niet voor jezelf is.

Uitbreiding van Licht op Scholen

Eindelijk is het zover. Twee jaar geleden gaf de Stichting Moments of Joy ons de middelen om licht aan te brengen in twee klassen in Saïboudé en een klas in Tindjassé. Zij waren zo enthousiast over het licht dat wij hadden aangebracht in een klas in Tindjassé, dat zij besloten meer kinderen de kans te geven huiswerk te maken. Want dat is het doel van de voorziening. Kinderen moeten na schooltijd vaak op het land werken en hebben ’s avonds geen licht, dus huiswerk maken lukt niet. Gebleken is dat de kinderen met veel enthousiasme gebruik maken van het licht in die ene klas. Een klas was dus niet genoeg. Wij hoopten dat de zonnepanelen uit Nederland snel zouden arriveren, maar dat lukte niet door administratieve problemen.

Maar afgelopen juli was het zover. De vrachtauto kwam tussen Boulouhou en Tindjassé nog vast te zitten in de modder. Maar dankzij de inzet van de transporteur, zijn chauffeurs en de passagiers is alles met zorg overgeladen in een andere vrachtwagen. Met veel trots werd de zaak uitgepakt in het depotmagazijn in Tindjassé. Als de regentijd voorbij is kunnen we dus eindelijk meer kinderen de kans bieden meer te leren. Het zal een feest worden, geheel volgens het motto van Moments of Joy. Dat geldt trouwens niet alleen voor de kinderen, want vergaderingen van overheid en bevolking vinden ook regelmatig plaats in de ‘Klas met het Licht’.

Nederland - Bedankt!

Alles wat we hebben bereikt is te danken aan de donateurs, de bedrijven en de fondsen die ons de afgelopen jaren hebben ondersteund. Ik ben niet de enige die daar dankbaar voor is. Graag breng ik de dank over van de bevolking, die toont dat ze weer moed heeft om door te gaan. Gewoon omdat de mensen nu weten dat vooruitgang mogelijk is, zelfs vanuit een schijnbaar uitzichtloze situatie. Ook de overheid van Togo zou u graag willen bedanken en heeft haar manier gevonden om dat te doen: een voortdurende steun aan de projecten van GoTogo door het verlenen van vergunningen en voorzieningen.

Steun

De Stichting begint voorzichtig terrein te winnen in Nederland. Steeds meer mensen raken overtuigd van de werkwijze van GoTogo, kleinschalig, direct, structureel en integraal. Toch hebben we nog meer hulp nodig en vooral meer donateurs. Dit betekent niet dat we de kleinschaligheid uit het oog verliezen, maar in een gebied met 25.000 vluchtelingen, ontheemden en duizenden zieke kinderen is nog veel te doen. Eigenlijk gaat het om iets meer dan 10 euro per persoon per jaar. Dus voor 42 euro steunt u al vier mensen bij de opbouw van een nieuwe toekomst. Meldt u aan als donateur en geef mensen een kans in hun eigen regio een nieuwe toekomst op te bouwen.

Pauline Versteegh

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

Stichting GoTogo
Van Lenneplaan 16
3818 VE Amersfoort
T +31 (0)33 4613357
F +31 (0)33 4654034
info@gotogo.org
www.gotogo.org