Stichting GoTogo Ontwikkelingssamenwerking Afrika Togo

'Een kleinschalige en doelmatige vorm van ontwikkelingssamenwerking!'
 

Nieuws 2009/01, Nieuwsbrief 2 september 2009

De stichting GoTogo is in het leven geroepen om de onafhankelijkheid van de lokale bevolking van Togo te verbeteren. Zo kunnen mensen op basis van samenwerking eigen initiatieven starten om zichzelf te redden. GoTogo helpt hen op weg.

Geachte GoTogo donateurs,

Begin maart vertrok Pauline Versteegh weer voor zes weken naar Togo. Slechts een korte periode waarin een heleboel moest gebeuren. Om een indruk te geven van de turbulente situatie in Togo hebben we daarom deze nieuwsbrief gevuld met een verslag van Pauline’s belevenissen.

Sociale conflicten in Togo
Pauline verheugde zich er enorm op om met het gedoneerde geld flink aan het werk te gaan. Op dat moment ontstond echter ook heibel in de Vlakte van Mô, waardoor niet alleen de projecten in gevaar konden komen, maar ook de hele toekomst van de Vlakte en haar bewoners. Al vanaf de start van de projecten was het duidelijk dat de dreiging van onderlinge conflicten tussen de vele ontheemde stammen bestond. Een van de oorzaken hiervan is de jarenlange isolatie van de Vlakte en het totale gebrek aan aandacht van de nationale overheid en de internationale gemeenschap voor dit gebied. Bovendien ligt de Vlakte direct aan de grens met Ghana, waardoor er ook voortdurend spanningen zijn tussen Togo en Ghana. Mede vanwege deze complexe situatie heeft Pauline vanaf het begin de nationale en regionale overheden betrokken bij de projecten van GoTogo.

Ondanks het feit dat er deze keer maar net genoeg tijd was om de drie belangrijkste projecten uit te voeren, heeft zij zich de eerste vier weken ook geconcentreerd op de sociale conflicten in de Vlakte. Projecten hebben immers niet zoveel zin als 25.000 ontwortelde mensen ruzie lopen te maken. Door de onderlinge spanningen vertikte de bevolking het bijvoorbeeld nog langer aan de brug te werken. Dit allemaal tot grote ergernis van de overheid, die zich aan alle afspraken met GoTogo wil houden. In werkweken van gemiddeld 100 uur, is er gepraat met de prefect, de dorpschefs, de chef kanton, de chefs van de verschillende stammen, de commandant van de politie in de Vlakte, commando’s en bezorgde bewoners, die de moed bijna hadden opgegeven.

Een ‘Akkoord van Saïboudé’ leek na ruim drie weken dichtbij nadat Pauline de verantwoordelijken van het kanton Tindjassé, in één kring wist te brengen. Helaas werd dit akkoord binnen een week toch geschonden met als toppunt dat Pauline werd lastig gevallen door een aantal bewoners van Saïboudé. Uit bezorgdheid heeft de overheid haar verzocht haar aanwezigheid in de Vlakte voortaan van tevoren aan te melden, zodat zij bewaking kan krijgen. Intussen werd in overleg met Pauline en de chefs besproken, hoe de bevolking in het kanton Tindjassé weer onder controle gebracht kon worden en hoe de grenzen met Ghana beter bewaakt zouden worden.

Nieuw energiesysteem voor de eerste hulp post
Intussen waren Pauline en de Togolese medewerkers er al in geslaagd de logistiek voor de installatie van het nieuwe energiesysteem voor de Eerste Hulppost in Tindjassé op te zetten. Eerst moesten de zonnepanelen, de omvormers, de koelboxen en de lampen opgehaald worden op het vliegveld in Lomé (uiterste zuiden Togo) en daarna moesten er goede batterijen worden gezocht in Cinkassé (uiterste noorden van Togo). Het gaf Pauline ook de gelegenheid om haar contacten tijdens de reis in het hele land te bezoeken. Bij installatie waren er weer wat verrassingen. Zo werd de door het Ministerie van Gezondheid beschikbaar gestelde koelcombinatie voor de eerste hulppost (werkend op gas en elektriciteit), geleverd met slechts één gasfles! Gevolg, slechts voldoende gas voor één maand. Vervolgens bleek dat de koelboxen van GoTogo de verkeerde aansluiting hadden, dus die konden niet op korte termijn worden geïnstalleerd. Uiteindelijk werd er besloten de koelboxen te bewaren voor een toekomstig project en het energiesysteem te installeren voor de koelcombinatie van de overheid en de lampen in de behandelruimten. Urbain en Kossi hebben, met de hulp van een aantal vrijwilligers, de zonnepanelen bevestigd en de andere technische installaties verricht.

Tijdens de installatie werkzaamheden bleek de overheid bezig te zijn met een groot vaccinatieprogramma in het kanton Tindjassé. Hierdoor er waren een arts en de totale Regionale Inspectie voor de Volksgezondheid in ‘de buurt’ voor een gesprek met Pauline over de situatie op de Eerste Hulppost. Nu kon ze eindelijk laten zien dat de zaak behoorlijk onhygiënisch is en dat er een gebrek aan personeel is. Met de inspectie is overlegd wat de mogelijke oplossingen zijn. Go Togo en de overheid gaan zich hiervoor inzetten. De conclusie van het overleg was, dat Pauline de volgende reis mag meelopen op de Eerste Hulppost en vervolgens adviezen mag indienen bij de inspectie.

Timmermans stage
Ook was er overleg met de timmerman Abirou over zijn stage en met zijn toekomstige leermeester in Sokodé, waar hij leert werken met machines en meer ingewikkelde constructies leert maken. Hij is al de beste van de hele regio, maar hij kan meer. Als hij terug komt van zijn stage, die na de zomer begint, krijgt hij een financiering voor een goed atelier. Zijn tegenprestatie bestaat uit het tien jaar lang opleiden van een jongere per jaar, zodat de kennis wordt overgedragen en betere producten worden gemaakt in de hele Vlakte. Dit project wordt gefinancierd door SBK Advies en Training B.V.
 

De brug
Ook aan de brug in Saïboudé is natuurlijk weer hard gewerkt. Een loeizwaar project, door een gebrek aan infrastructuur en bouwmateriaal, een overmaat aan tropische buien door de klimaatverandering, watersnoden en een onrustige bevolking. Velen zouden denken, dat je dan ook niet aan zo’n project moet beginnen.

De brug in Saïboudé is echter de enige redding voor het zuiden van de Vlakte. De economische ontwikkeling van de regio, een groot deel van de voedselvoorziening voor heel Togo, en de infrastructuur van het gebied zijn afhankelijk van de grote toegangsbrug over de Mô (deze is inmiddels gebouwd door de overheid) en van de brug van Go Togo in Saïboudé. De laatste is ook een voorwaarde voor het samenleven en -werken van de verschillende stammen in het zuiden van de Vlakte. Zonder brug in Saïboudé zou het onmogelijk zijn een structurele ontwikkeling op gang te brengen in de Vlakte en zullen er bovendien problemen ontstaan met Ghana. Kortom zonder brug is ieder ander project vrijwel nutteloos.

Volgens de Togolese codes en afspraken die waren gemaakt met de overheid, moet de lokale bevolking gratis arbeid leveren voor de brug in Saïboudé. Wat zij in het verleden ook met liefde hebben gedaan. Op het moment dat Pauline deze keer in Saïboudé aankwam,gebeurde er niets meer door de genoemde sociale conflicten. Door de watersnood en het gedonder met de bevolking zijn bovendien twee vleugels van de brug aan de noordkant ingestort en een stuk van de oever was weggeslagen. Er werd begonnen de ingestorte muren helemaal kapot te slaan, zodat er brokstukken beton waren om te gebruiken in de nieuwe muren. Dat zou toch weer een flinke hoeveelheid beton besparen en de bevolking zou merken dat negatief gedrag gevolgen heeft. We hadden cement en betonijzers klaarliggen, de metselaar stond in de aanslag, maar de bevolking kwam er maar niet toe de werkgroepen samen te stellen, die het bouwgrind en zand moesten verzamelen en/of moesten werken op de brug zelf. Urbain zag regelmatig dat Pauline zich moest inhouden om geen driftbui te krijgen (dit lukte). Door samenwerking met de overheid, de missionarissen en misdienaars van Tindjassé is het uiteindelijk gelukt om de afdeklaag van de brug af te krijgen en een groot gedeelte van een van de noordvleugels te herbouwen.

Door de regen en het langzame tempo lukte het niet om de tweede vleugel te bouwen. Wel is het gelukt om de ruimte tussen de twee oeververbindingen aan de zuidkant van de brug te verstevigen en op te vullen met grond. Het zuidelijke deel van de brug is dus af. Verder ligt nu alles klaar voor het afbouwen van de twee vleugels en om de tussenliggende ruimte op te vullen met grond. Het blijft echter continue regenen. Dit heeft twee vervelende gevolgen: er kan niet aan de brug worden gebouwd en de angst voor een herhaling van de watersnoodramp van 2008 is groot. Stichting

Togo Djidjo
Twee jongeren die in Agoéniyvé werken voor Go Togo, die ook van twee strijdende stammen komen, zijn samen met twee andere jongeren begonnen met een nieuw project: het maken van prachtige exclusieve sieraden van glazen kralen. Het startende bedrijfje heeft inmiddels een naam: Togo Djidjo: de vreugde van Togo. Een deel van de opbrengst willen ze aan de projecten van GoTogo geven. Omdat hun plannen nog niet echt gestructureerd waren, heeft Pauline ze uitgelegd hoe zij een businessplan moeten maken en hoe zij hun product aantrekkelijk kunnen maken voor de Nederlandse markt. Op dit moment zijn wij in overleg met een aantal partijen in Nederland, om te kijken of er hier een markt is voor Togo Djidjo.

Laatste nieuws
Na telefonisch contact hebben we inmiddels weer het laatste nieuws uit de vlakte van Mô. Het plan van de overheid, de politie en Pauline om de stammenstrijd te bestrijden en de bevolking weer op een gezonde weg terug te krijgen, begint vruchten af te werpen. De overheid houdt zich op dit moment bezig met de grensconflicten met Ghana. De dorpschef (Kotokoli) en de chef van de Losso/Lamba hebben onder druk van de overheid ook maatregelen genomen. Tot grote verbazing van Urbain en mijzelf doen deze stammen nu meer dan van ze wordt gevraagd. Ook werkt het energiesysteem op de Eerste Hulppost in Tindjassé op volle toeren. Door dit GoTogo project is de gezondheidszorg in de Vlakte van Mô enorm verbeterd. De brug in Saïboudé is bijna af. De laatste werkzaamheden zullen, door de enorme wateroverlast en een mogelijke nieuwe ramp, op zijn vroegst eind van het jaar kunnen worden uitgevoerd. Wij willen de dankbaarheid van de Togolese overheden hiermee graag doorgeven aan sponsor Conrad Electronic Benelux B.V., de twee anonieme fondsen, de donateurs en vrijwilligers die de projecten hebben mogelijk gemaakt. We kunnen allen trots zijn op een project in een probleemgebied, waarin gewerkt wordt aan een structurele en integrale ontwikkeling. Namens Minister van Ontwikkeling van Togo (letterlijk gezegd): ´Merci, mille fois´. Ook de stijfkopjes in de Vlakte zullen zich in de toekomst ervan bewust zijn, dat ze door het oog van de naald zijn gekropen. We hebben nog veel te doen en het zal behoorlijk arbeidsintensief zijn, maar het opnieuw opbouwen van een samenleving vraagt om een dergelijke inzet.

Veel dank voor uw vertrouwen en het feit dat u beseft dat echte ontwikkeling vraagt om een lange adem. Namens het bestuur van Stichting Go Togo,

Ineke van Ommen Kloeke-Vos
Stichting GoTogo te Amersfoort

Bijlage
In deze bijlage vind u extra achtergrond informatie omtrent verschillende projecten en onderwerpen van Go Togo.

De brug in Saïboudé is bijna af. De laatste werkzaamheden zullen, door de enorme wateroverlast en een mogelijke nieuwe ramp, op zijn vroegst eind van het jaar kunnen worden uitgevoerd. Bij de langzame ontwikkeling van de brug speelt niet alleen mee, dat wij worden gehinderd door een gebrek aan infrastructuur en watersnood, maar ook dat de Stichting GoTogo niet naar de Vlakte van Mô is gegaan voor het bouwen van voorzieningen of een brug, maar voor een structurele opbouw van een gemeenschap. Bij de start van de werkzaamheden in de Vlakte in het jaar 2001, werd Pauline meerdere malen gezegd, dat de 25.000 vluchtelingen en ontheemden reddeloos waren. Ook de overheid van Togo zat met een verbaasde blik te kijken, toen Pauline duidelijk maakte dat het de missie van GoTogo is om samen met de lokale, regionale en nationale overheden en de bewoners een structurele verandering te bewerkstelligen in deze woeste en opgegeven omgeving. Al bij de start meldde Pauline bij de Togolese overheid dat een voortdurend negeren van de Vlakte ernstige problemen zou gaan opleveren voor het hele land.

Door zich te vestigen in het meest lastige en geïsoleerde deel van de Vlakte, heeft Pauline de Togolese overheid kunnen overtuigen van de noodzaak tot een intensieve samenwerking om de Vlakte te ontwikkelen en te beschermen tegen negatieve invloeden.

Pauline heeft er bewust voor gekozen de persoonlijke risico’s, die deze missie met zich meebrengt, te aanvaarden ten behoeve van heel Togo en de Vlakte van Mô. Zij is dan ook heel blij dat, ondanks alle problemen, de overheid van Togo haar afspraken nakomt. Hierdoor is er al een voorzichtige ontwikkeling op gang gekomen en is de kans op een burgerstrijd kleiner geworden. Het resultaat: dat de Togolese overheid de werkwijze van GoTogo begrijpt en ondersteunt met eigen projecten, zoals o.a. de prachtige nieuwe brug over de Mô, is een succes dat onverwacht snel is bereikt.

Ondanks het feit dat deze werkwijze enorm arbeidsintensief en weinig aaibaar is en dus relatief weinig donateurs oplevert, blijven wij geloven dat dit de enige juiste werkwijze is. Stichting Go Togo moet hierdoor woekeren met de middelen. Wij geloven echter niet in het snelle en kortstondige succes, maar in een structurele ontwikkeling, die misschien wel 20 tot 30 jaar kost, maar die mensen echt verder helpt en een eigen verantwoordelijkheid stimuleert.

GoTogo doet ook mee aan humanitaire hulp, o.a. in de vorm van opleiding en lesmateriaal voor jongeren, het verspreiden van hulpgoederen via ons depot in Tindjassé en het leveren van stroom en medische hulpgoederen voor de Eerste Hulppost in Tindjassé. Verder ondersteunen we het milieu door het planten van bomen en vruchtenbomen die van nature ruim aanwezig waren in de Vlakte van Mô, maar die inmiddels door de illegale kap zijn verdwenen. Met al deze werkzaamheden probeert Stichting GoTogo om, mede door uw gulle gaven, ook op korte termijn de Vlakte leefbaar te maken.

Stichting GoTogo te Amersfoort - Rabobank 39.52.14.238 - Triodos 78.13.26.435 - ANBI 814754715

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

Stichting GoTogo
Van Lenneplaan 16
3818 VE Amersfoort
T +31 (0)33 4613357
F +31 (0)33 4654034
info@gotogo.org
www.gotogo.org